على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

72

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ابليس ( eblis ) ا خ . ع . شيطان و اسقنبه . ابليس ( eblis ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديو . و ا خ . شيطان . و ابليس پر تلبيس ص . : كسى كه شيطنت و مكر و عيب خود را بشدت پنهان كند و مكار . ابليسانه ( eblis ne ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بشيطان . و م ف . بطور شيطنت و از روى مكر و خدعه . ابليقاق ( ebliq q ) م . ع . ابلق الفرس ابليقاقا : ابلق و دو رنگ شد آن اسب . ابليم ( eblim ) ا . ع . عنبر . و انگبين . ابم ( abamm ) ا . ع . تارهاى بم از رود . ابميق ( ebmiq ) ا . پ . آلتى كه در گردن گاو بندند و بدان جفت را بند نمايند و زمين را شخم كنند . ابن ( abn ) ا . ع . طعام خشك . ابن ( abn ) م . ع . ابنه بشيئى ابنا . ( از باب ضرب و نصر ) : متهم كرد او را به چيزى . و فلان يوبن بكذا ( مجهولا ) : فلان ياد كرده مىشود به بدى . و ابنه ابنا ( از باب نصر ) : عيب كرد او را در روى وى . و ابن الدم فى الجرح : سياه شد خون در زخم . ابن ( aben ) ص . ع . غليظ و ستبر از طعام و شراب . ابن ( aban ) ع . ج . ابنة ( obnat ) . ابن ( ebn ) ا . ع . پسر و اصل آن بنو ( banavon ) يا بنى ( banayon ) بوده است . ج : ابناء و بنون . و ابن الارض : گياه . و ابن آهى : يك نوع مرغ . و ابن اثير عز الدين على بن محمد بن عبد الكريم بن عبد الواحد شيبانى ا خ . : صاحب كتاب كامل التواريخ تولدش در جزيرهء ابن عمر و در 555 هجرى و وفاتش در موصل در سال 630 . و ابن البوح ا . فرزند . و ابن بقيع : سگ . و ابن البراء : نخستين شب و يا نخستين روز از هر ماه . و يا پسين شب و يا پسين روز از آن . ابن جنة : نان . و ابن ذكاء : سحر و بامداد . ابن السبيل : مسافر . و ابن السحاب ا . باران . و ابن الصبح : آفتاب . و حرامزاده . و ابن عشرين : جوان بيست ساله . و ابن العرس راسو . و ابن العنب : مى و شراب . ابن الغمام : ژاله و تگرگ . و ابن الله ص : بدبخت و بىنصيب . و ابن اللبون ا . : شتر بچهء شيرخواره . و ابن الماء : هر مرغ آبى . و ابن الواحد : هر پسر يگانه و فردى . و ابن آوى : شغال . ابنا ( abn ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پسران . و ابناى انس و جن : مردمان و پريان . و ابناى جنس : مردمان در يك مرتبه و يك درجه و در يك وضع و حالت . و ابناى درزه : مردمان فرومايه و دون . و ابناى جهان : انسان و حيوان و نبات . و ابناى دهر و ابناى روزگار و ابناى زمان و ابناى عصر : مردم عالم . و مردمان همزاد و هم‌عصر . ابناء ( abn ' ) ج ا خ . ع . مردمى از ايران كه در اول اسلام هجرت كرده در يمن سكونت اختيار كردند . مر . خضارمة . و نيز ج : اه بن . ابناء ( ebn ' ) م . ع . ابنيته : بخشيدم او را بنا و آنچه بدان بنا كنند و عمارت سازند . و يا قرار دادم او را كه خانه‌اى بنا كند . ابناج ( ebn j ) م . ع . نسبت دادن خود را بخاندان بزرگ . ابناخون ( abn xown ) ا . پ . قلعه و حصار محكم . ابناس ( ebn s ) م . ع . گريختن از شر و بدى . ابناق ( ebn q ) م . ع . ابنق الودى ابناقا : پيوند كرد نهال را . ابن الوقت ( ebnol - vaqt ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مفت‌خور . و غنيمت شمارندهء وقت و كسى كه بمقتضاى وقت و زمان عمل كند . ابنان ( ebn n ) م . ع . ابن بالمكان ابنانا : مقيم شد در آن جاى . ابناوى ( abn vi ) ص . ع . منسوب به ابناء ( ايرانيانى كه در يمن سكنى گرفتند ) . ابنبم ( abanbam ) ا خ . ع . نام موضعى . ابنة ( ebnat ) ا . ع . دختر . ج : بنات و قولهم ابنة اقعدى و قومى كنيز را گويند . و ابنه الجبل : رد صدا و انعكاس صوت در كوه . ابنة ( obnat ) ا . ع . گره چوب . و مرد استواراى و سر حلقوم شتر . و كينه و دشمنى و عيب . و باصطلاح طب خارشى در كون كه جز بگائيدن تسكين نيابد . ابنت زده ( obnat - zade ) ص . پ . رسوا و بدنام . و كسى كه از وى نفرت دارند . ابن سيرين ( ebne - sirin ) ا خ . پ . محمد بن سيرين غلام انس بن مالك از اكابر تابعين كه در علم تعبير خواب ماهر بوده و روايت حديث از ابو هريره و عبد اللّه بن عمر و عبد اللّه بن زبير رضى اللّه عنهم مىكند در سال 110 هجرى وفات يافت . ابن سينا ( ebne - sin ) ا خ . پ . ابو على شيخ الرئيس . ابن كاكويه ( ebne - k kuye ) ا خ . پ . علاء الدوله ابو جعفر بن شهريار حاكم اصفهان و همدان . در سال 433 هجرى وفات نمود . ابن مقله ( ebne - moqle ) ا خ . پ . امام الخطاطين ابو عبد الله محمد بن حسين بن مقله در اوائل مائه چهارم هجرى با كمال اشتهار ظهور كرد و اثرى را كه